|
Næm
1975, vài tháng sau, khi vŠ låi nhà thì chÎ HÜÖng
Çã bán nhà vào Ban-mê- Thuôt . Th©i gian Çó chÎ
MÏ có vŠ thæm låi nhà chÎ ª Thanh-Binh (ñà-n¤ng)
và khi trª vŠ nhà lúc Çó ª Lam-SÖn thܶc
xã Phܧc-hòa, huyŒn Châu-thành, tÌnh ñÒng nai
thì tôi Çi theo, vào Çó mÃy tháng chÎu không n°i
cänh tïnh mÎch ª Çó, tôi quay vŠ v§i chÎ HÜÖng,
chÎ Thái và các em ª Ban-mê-Thu¶t. Nh»ng
ngày ÇÀu ljn m¶t vùng cao nguyên ÇÒi núi chÆp
chùng, lòng cäm thÃy thanh thóat nhÜng cÛng không
tránh khÕi lo âu nÖi m¶t mänh ÇÃt xa lå, ÇÀu
tiên ª nh© trong m¶t nông trÜ©ng cà-phê mÃy tÓi
ÇÀu, chÎ em ÇÜ®c ÇÜa ra caí lán to nuôi
heo Ç‹ ngû ª Çó, ChÎ HÜÖng, Thái, tôi, Lan,
Hoàng, SÖn n¢m co qu¡p trên tÃm phän khoäng
1,8mx2m không chi‰u, chÌ có tÃm väi mÕng
Ç‹ Ç¡p che mu‡i. ChÎ em tôi còn n‡i kh° nào
hÖn...
´t
ngày sau, chúng tôi ÇÜ®c vào ª nh© nhà ô/b ngÜ©i
coi nông trÜ©ng, cÛng tåm °n, rÒi chúng tôi
ÇÜ®c nܧn hái cà-phê nên có chút tiŠn sinh sÓng
qua ngày. Sau Çó là làm mܧn, làm rÅy mܧn. HÒi
Çó tôi còn chÜa bi‰t lo gì vŠ Çói. ñi cuÓc
ÇÃt mܧn, tôi cuÓc chÆm nhÃt và rÒi chán
nän ngày hôm sau bÕ, không làm nÜã, ch£ng cÀn
bi‰t có cÖm æn không. Tôi thÆt vô tình và cÛng
thÆt vô tích s¿. H‰t cuÓc mܧn ljn làm xܪng
cÜa. XÈ cây, vác g‡, m‡i noi tôi chÌ làm m¶t
th©i gian ng¡n. Có lÀn khi Çi làm rÅy v§i ThuÆn
vŠ tôi bÎ sÓt n¥ng. Lúc Çó vì không bi‰t
nên æn mãng cÀu vào bÎ hành ói ljn lä cä
ngÜ©i ra. GÀn ch‰t. RÒi cuÓi cùng chÎ HÜÖng
xin ÇÜ®c chân làm trong m¶t nông trÜ©ng nhà nܧc,
chÎ Thái vÅn làm xܪng cÜa. Th©i gian này, tôi
xin xã Hòa- xuân cho Çi h†c khóa trÒng tr†t 45
ngày. Mãn khóa, tôi låi xin vào làm trong công
trình thûy l®i, diŒn
thanh-niên-xung-phong. Làm gÀn
hai næm, nhân có mª khóa trung h†c chuyên nghiŒp
thûy l®i, tôi làm ÇÖn thi ª Tuy-hòa. ´t tuÀn
sau ÇÜ®c giÃy nhÆn, tôi mØng vô k‹ vì dù sao
cÛng ÇÜ®c theo con ÇÜ©ng trí tuŒ, thoát cänh
chân lám tay bùn.
Næm
Çó, næm 1978, tôi thu x‰p vŠ låi ñà-n¤ng Ç‹
b¡t ÇÀu khóa h†c, th¿c ra trÜ©ng n¢m ª Hôi-an
nhÜng cÙ coi nhÜ ñà-n¤ng vÆy cho nó an uÌ phÀn
nào, dù sao cûng dÜ®c ª gÀn thành-phÓ xa h£n vùng
ÇÃt "buÒn muôn thuª". Tôi theo ngành tr¡c-ÇÎa
bän ÇÒ, khóa ba næm. VØa mãn khóa Çã bÎ ÇÜa
vào b¶ Ƕi tuy là Çã ÇÜ®c phân vŠ tÌnh
Daklak trܧc. Trong lóp, tôi h†c giÕi nhÃt trÜ©ng.
Tháng nào cÛng ÇÜ®c khen trên loa nhà trÜ©ng.
TÓi thÙ bäy, th‰ nào tôi cÛng do†c vŠ nhà chÎ
ñính ª ñà-n¤ng không Ç‹ coi Çá banh thì cÛng
ª låi Çó chÖi ljn chiŠu chû nhÆt m§i vŠ n¶i
trú trÜ©ng låi.
ñÜ®c
ÇÜa vào quân trÜ©ng s§m ª cæn cÙ Chu-lai cÛ,
chúng tôi khÕang 6,7 ngÜ©i gì Çó phäi æn n¢m
ch© Ç®i gÀn hai tuÀn lÍ ch© nh»ng tân binh khác
vào Çông ÇÛ m§i ÇÜ®c phát quân trang, quân døng.
TuÀn k‰ ti‰p, chúng tôi ÇÜ®c phát súng và b¡t
ÇÀt tÆp dÜ®t. RÒi m¶t hôm, chiŠu thÙ sáu, tôi
ÇÜ®c lãnh næm ÇÒng lÜÖng. Ngày thÙ bäy, nghe
loa báo có ngÜ©i nhà ljn thæm, chÎ ñính, tôi
mØng l¡m. G¥p chÎ, tôi vØa mØng vÜà tûi. Nܧc
m¡t cÙ Ùa tràn mãi chÌ vì Çây là lÀn
ÇÀu tôi phäi va chåm v§i m¶t cu¶c sÓng phÛ phàng
cuä Ç©i b¶ Ƕi. ChÎ ñính ÇÜa tôi, tôi còn
nh§ 70 ÇÒng hÒi Çó, vÆy là nhiŠu l¡m. TÓi hôm
Çó, tôi træn trª mãi không ngû, chÌ suy tÜ vŠ
các chÎ, các em và tÜÖng lai cûa chính mình.
Lúc Çó, tôi
|
|
chÜa
nghï t§i chuyŒn vÜ®t biên. Nh»ng næm Çó,
chuyŒn vÜ®t biên còn rÃt hi‰m hoi, nhÃt là ª
miŠn trung. Khuya hôm Çó, tôi khŠu Tº, ngÜ©i bån
cùng l§p ª trÜ©ng thûy-l®i I I tìm cách cùng
trÓn vŠ. Tº ÇÒng š th‰ là sáng hôm sau Chû
nhÆt, nhân lúc l¶n x¶n vì chuyŒn thæm vi‰ng
hai chúng tôi lÈn ra khÕi vòng rào këm gai thÙ
nhÃt là vòng rào trong cùng. Tim b¡t ÇÀu nhäy
ki‹u ng¿a phi tuy là vÅn ª trong dÎa Çi‹m thæm
vi‰ng. Có tÆt giÆt mình mà. NhÜng b¡t ÇÀu tØ
Çây, n‰u vÜ®t rào là k‹ nhÜ Çào ngÛ. Tuy s®,
hai ÇÙa tôi vÅn m¡t li‰c ngang li‰c d†c và
nh© l¶n x¶n ª phía c°ng gác, chúng tôi vÜ®t
biên lÀn n»a, qua vòng rào thÙ hai.
Tr©i
vŠ chiŠu, ánh m¥t tr©i b§t
gay g¡t, lúc Çó khoäng 3 gi© chúng tôi Çi
nhÜ chåy tuy cÓ làm ravÈ t¿ nhiên nhÜng
tim nhÜ muÓn nhäy v†t ra ngoài. Nghe
nói gi»a vòng này và vòng ngòai cùng là nÖi
Ç¥t ban chÌ huy trung Çòan thì
ch¡c là phäi ÇÜ®c canh gác kÏ lÜ«ng l¡m
vì th‰, ch¥ng này phäi là gay go nhÃt. May m¡n
làm sao, chúng tôi vÜ®t qua mà ch£ng g¥p m¶t trª
ngåi nào. Chúng tôi chui qua hàng rào tre ngoài cùng
Ç‹ ra ngoài. Tr©i vŠ
chiŠu, ánh m¥t tr©i Çã
tà tà ánh n¡ng xiên khoai. Chúng tôi chui vào m¶t
quán giäi khát nghèo nàn ngay bên ngoài hàng rào
doanh tråi, ngÒi uÓng cà-phê và bàn chuyŒn Çi
ti‰p. ñ‰n gi© này, 20 næm sau, ngÒi nh§ låi,
tôi vÅn chÜa hi‹u tåi sao tôi låi gi» ÇÜ®c bình
tïnh nhÜ th‰. Có lë, tôi cho r¢ng tôi còn nܧc
chÜã n‰u ch£ng may bÎ b¡t låi, tôi së khai là
vì ghiŠn cà-phê quá nên tìm ra ngoài. UÓng xong
rÒi së vào låi thôi vì tôi Çâu có gia Çình,
thân nhân ª Çây Çâu. Hôm Çó là ngày thæm
vi‰ng cuä thân nhân b¶-Ƕi ª kh¡p nÖi Ç° vŠ
nên rÃt Çông, vì th‰ b†n an ninh b¶-Ƕi không
Ç‹ š ljn s¿ v¡ng m¥t cºa chúng tôi. Tôi
Çã vô tình ch†n Çúng lúc Ç‹ trÓn khÕi Çó,
n‰u không gi© này có khi Çã gªi xÜÖng bên Cæm-bÓt
rÒi. Næm 1979, CSVN Çã Çánh qua Cæm-bÓt lÆt
Ç° Pôn-PÓt, xây d¿ng m¶t nhà nܧc thân ViŒt-c¶ng
Hen Somring
Khoäng nÜä ti‰ng sau, Tº và m¶t anh nÜã ª laÎ.
Tôi Çi ti‰p m¶t mình. Lúc này b¡t ÇÀu thÃy hÒi
h¶p quá sÙc, b¡t ÇÀu ra khÕi quán tôi Çi lÖ
ngÖ ra khÕi quán møc Çích là tìm xe ra ngoài
ÇÜ©ng cái. ñi m¶t lúc, g¥p m¶t ngÜ©i chåy xe
Çåp thÒ, tôi vÅy låi, nói muÓn ông chª ra dÜ©ng
cái. ThÃy ông ta có vÈ giÓng lính "ngøy"
và có vÈ thÆt thà, tôi nói cho ông bi‰t là tôi
trÓn tØ tråi ra nh© ông giúp Ç«. Ông ta chª tôi
vŠ nhà, giÃu trong m¶t kËt tÓi, Çóng h‰t các
cÜä nÈo låi và phóng xe Çi dò ÇÜ©ng xem có công
an gác không rÒi m§i chª tôi ra ÇÜ©ng cái Ç‹
ljn b‰n xe Çò Tam-kÿ ki‰m xe Çi ñàn¤ng, nÖi
gia-Çìng chÎ GÜÖng Çang ª. Trܧc khi r©i nhà,
tôi Cªi bÕ b¶ quÀn áo b¶ Ƕi m§i ÇÜ®c
cÃp ra, s®i dây lÜng,chi‰c mÛ cÓi cho ông chû
nhà còn låi b¶ quÀn aó thÜ©ng mà tôi
Çã d¿ tính |
|
trܧc m¥c bên trong. Ra khÕi c°ng, leo lên xe mà lòng
c¿c kÿ lo s®. N‰u bÎ b¡t låi, ch¡c ch¡n tôi không
chÎu n°i s¿ trØng phåt cuä b†n an ninh. TØ nhà
ra ljn ÇÜ©ng cái không xa l¡m, chÌ khoäng hÖn
hai cây sÓ. NgÜ©i xe Çåp thÒ và tôi ch£ng nói næng
gì. Hai bên ÇÜ©ng cänh quê thÆt thanh bình. Hai hàng
tre cao xanh có lúc trùm kín con ÇÜ©ng làng lao
xao trong cÖn gió thoäng. Vài ÇÙa trÈ chÖi bên
ÇÜ©ng thÃy tôi Çi xe Çåp thÒ låi ÇÀu tr†c,
chúng bi‰t ngay là tôi trÓn tråi, la lên, nhÜng
không l§n l¡m " Ông này trÓn, bây Öi ! "
làm tôi rót cä ru¶t. CuÓi cùng, tôi vÅn ra ÇÜ®c
Çén b‰n xe. Tr©i lúc này Çã m© m© tÓi. May m¡n
cho tôi, vÅn còn m¶t chi‰c xe täi cuä cÖ quan nào
Çó, ch¡c là tài x‰ Ç®i chª khách Ç‹ ki‰m
chút tiŠn tiêu riêng. Tôi leo Çåi lên xe ch£ng hÕi
han gì. Trên xe Çã có vài ngÜ©i Çàn bà buôn hàng
Çang ngÒi tán chuyŒn. Tôi ch£ng giám nói chuyŒn v§i
ai. M¶t lúc
sau, xe chåy. Tôi thª phào nhË nhõm. ñi ÇÜ®c m¶t
Çoån, tài x‰ Çòi tiŠn, m‡i ngÜ©i 5 ÇÒng. Lúc
chÎ GÜÖng vào thæm có ÇÜa tôi 7, 8 chøc ÇÒng,
tôi bao anh em uÓng cà phê, trä tiŠn xe thÒ, bây
gi© chÌ còn 3 ÇÒng. Tôi nói v§i mÃy bà ngÒi gÀn
Çó là chÌ có 3 ÇÒng, không bi‰t sao Çây! Không
ng©, m¶t bà tÓt bøng cho t¶i thêm cho Çû tiŠn trä
tài x‰. D‰n b‰n xe ñà-N¤ng, tuy không còn ÇÒng
nào tôi cÛng kêu xe thÒ vŠ nhà anh chÎ ñính. ChÎ
ñính mª cºa, tôi ÇÙng trܧc m¥t làm chÎ ngåc
nhiên h‰t sÙc, không ng© tôi låi vŠ nhanh nhÜ vÆy.
ChÎ trä tiŠn xe thÒ rÒi ÇÜa tôi vào nhà. Tôi trÓn
trên gác nhà chÎ suÓt ba ngày liŠn, không bܧc
chân ra ngoài s® công an phÜ©ng trông thÃy là
nguy to. Cu¶c Ç©i tôi cho ljn lúc Çó, tuy bÃt hånh
vì cha mË mÃt s§m, cÛng còn g¥p nhiŠu may m¡n. Tôi
vÅn tin r¢ng, có linh hÒn thÀy mË tôi luôn theo
che chª...
BÓn ngày sau, chÎ tôi mua ÇÜ®c vé tàu lºa Çi Sàigòn
cho tôi. Chúng tôi chia tay nhau và cÛng là chia tay
thành phÓ ñà-n¤ng thân yêu, nÖi sinh sôi nÄy nª
bi‰t bao là k› niŒm. Gi© tàu chåy, lòng thÃy ngÆm
ngùi và cÛng Çày hoang mang lo s®. Tôi ÇÜ®c
x‰p ch‡ trong buÒng cuä nhân viên tàu vì chÎ tôi
Çã mua vé ch® Çen. Trên ÇÜ©ng Çi, b†n công an
tàu lui lui, t§i t§i rôí vào buÒng nghÌ ngÖi,
h† ngôì ngay bên cånh làm tim cÙ ÇÆp thình thÎch
nhÜ trÓng làng vì dáng cuä tôi trông lúc Çó kì
cøc l¡m, Çàu thì tr†c (bÎ h§t khi vào b¶ Ƕi)
nên ngÜòi khác nhìn vào r¡t hi‹u là phÀn tº ’’không bình thÜ©ng’’ . NhÜng rÒi, nh© Ön cha
mË, thánh thÀn phò tr® cuÓi cùng tôi cÛng ljn
ÇÜ®c ga Sàigòn, ª Çó chÎ MÏ Çã ÇÙng Ç®i.
Chúng tôi tìm xe Çi BàrÎa -VÛngTàu
LÀn
Ti‰p trang 3
Trª låi trang 1
|
|
